Devlet ve idare
Altı yıl tutuklu kaldı, 500 TL tazminat
Olay
Kenan örgütlü suçlarla ilgili bir soruşturmada tutuklanıyor ve yaklaşık 6 yıl 3 ay sonra tahliye ediliyor. Yargılama sonunda bazı suçlardan mahkûm oluyor, bazılarından beraat ediyor. Tutukluluğun makul süreyi aştığını söyleyip 25.000 TL tazminat istiyor. Mahkeme makul sürenin aşıldığını kabul ediyor, ama 'Tazminat zenginleşme aracı olmamalı' diyerek ve mahkûmiyetini de dikkate alarak 500 TL'ye hükmediyor. Anayasa Mahkemesi aynı davada 7 yılı aşkın tutuklu kalan iki kişiye 9.000'er TL vermişti.
Anayasa Mahkemesi ne dedi sence?
- A)Başvuru incelenemez; mahkeme ihlali kabul edip tazminat verdi, miktarın önemi yok.
- B)İhlal var; uzun tutukluluk için verilen tazminat, hakkı anlamsız kılacak kadar düşük.
- C)İhlal yok; Kenan sonunda mahkûm oldu, tutuklu kaldığı süre cezasından düşülür.
- D)İhlal var; mahkemeler Anayasa Mahkemesinin verdiği tutarı en az tutar olarak uygulamalı.
Mahkemenin kararını gör
Doğru cevap: B) İhlal var; uzun tutukluluk için verilen tazminat, hakkı anlamsız kılacak kadar düşük.
Anayasa Mahkemesi kişi özgürlüğü hakkının ihlal edildiğine karar verdi ve Kenan'a 22.500 TL manevi tazminat ödenmesine hükmetti. Makul süreyi aşan tutukluluk için, kişi beraat etmemiş olsa da tazminat istenebilir. Tutarı mahkemeler belirler; Anayasa Mahkemesinin benzer kararlarındaki tutarlar sınır değil, yol göstericidir. Ama ihlalle orantısız, önemsiz bir tutar hakkın özünü zayıflatır; 6 yılı aşan tutukluluk için 500 TL tam da böyleydi.
Dayanak: AY m. 19/7, AY m. 19/9, CMK m. 141/1-d
Karar: Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, E. 2017/38089, 19 Ocak 2022 · kararın tam metni