Devlet ve idare
Dilekçesindeki bir cümle yüzünden ceza aldı
Olay
Komiser yardımcısı Yavuz iki ay başka bir ilçe emniyetinde geçici görevlendiriliyor. Görev bitince valiliğe dilekçe verip bu yüzden uğradığı zararın ödenmesini istiyor; dilekçede 'Hiçbir ihtiyaç, kamu yararı ve hizmet gereği bulunmamasına rağmen görevlendirmem yapılmıştır' yazıyor. İdare bu cümleyi amirleri eleştirmek sayıp Yavuz'a on ay 'kısa süreli durdurma' disiplin cezası veriyor. Yavuz, dilekçenin dava öncesi zorunlu bir başvuru olduğunu söylüyor. Mahkemeler cezayı onaylıyor.
Yavuz'un ifade özgürlüğü ihlal edildi mi?
- A)Hayır; emniyette hiyerarşi esastır, amiri eleştiren her söz cezalandırılabilir.
- B)Hayır; söz herkese açık bir yerde değil, dilekçede söylendiği için korunmaz.
- C)Evet; söz sadece idareye, talebini açıklamak için yazıldı; ceza gerekçelendirilmedi.
- D)Evet; kamu görevlileri amirlerini eleştirirken hiçbir ek sorumluluk taşımaz.
Mahkemenin kararını gör
Doğru cevap: C) Evet; söz sadece idareye, talebini açıklamak için yazıldı; ceza gerekçelendirilmedi.
Anayasa Mahkemesi ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine karar verdi; yeniden yargılama ve tazminata hükmetti. Cezanın dayandığı kanun hükmü belirsizliği nedeniyle iptal edilmişti. Kurum içi disiplin meşru bir amaçtır ve memurun ek sorumlulukları vardır; ama sözün amacına, nerede ve nasıl söylendiğine bakılmalıdır. Yavuz cümleyi görev bitince, talebini açıklamak için ve yalnızca valiliğe yazmıştı. Her eleştiriyi cezalandırmak hak aramayı caydırır.
Dayanak: AY m. 12/2, AY m. 13, AY m. 26
Karar: Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, E. 2018/14878, 26 Mayıs 2022 · kararın tam metni