Aile ve boşanma
Nafaka duruşma yapılmadan kaldırıldı
Olay
Ahmet, boşandığı eşi Leyla'ya ödediği yoksulluk nafakasının kaldırılması için dava açıyor; Leyla'nın çalışmaya başladığını, başka biriyle karı-koca gibi yaşadığını ve kendi evinde oturduğunu söylüyor. Leyla süresinde cevap vermiyor. Mahkeme tarafların ekonomik ve sosyal durumunu kendiliğinden araştırıyor. Sonra tarafları hiçbir duruşmaya çağırmadan, dosya üzerinden 'Leyla çalışıyor, yoksul değil' diyerek nafakayı kaldırıyor; 'Dosya üzerinden karar vermek benim takdirimde' diyor.
Duruşma yapılmadan karar verilmesi doğru mu?
- A)Hayır; mahkeme kendisi delil topladığına göre dosya yetmiyordu, taraflar dinlenmeliydi.
- B)Evet; bu tür davalarda dosya üzerinden karar vermek tamamen mahkemenin takdirindedir.
- C)Evet; Leyla süresinde cevap vermediği için dinlenme hakkından vazgeçmiş sayılır.
- D)Evet; nafaka davasında ekonomik durum zaten araştırıldığı için duruşmaya gerek yok.
Mahkemenin kararını gör
Doğru cevap: A) Hayır; mahkeme kendisi delil topladığına göre dosya yetmiyordu, taraflar dinlenmeliydi.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararı bozdu. Bu tür basit yargılamalarda mahkeme, mümkün olan hâllerde tarafları çağırmadan dosya üzerinden karar verebilir; dilekçelerle sunulan deliller yeterliyse bu dinlenme hakkını ihlal etmez. Ama burada mahkeme ayrıca kendiliğinden delil toplamıştı; bu, dosyadaki delillerin yetmediğini gösteriyordu. O hâlde Leyla'ya kendini anlatma imkânı tanınmadan, taraflar duruşmaya çağrılmadan karar verilemezdi.
Dayanak: HMK m. 320/1, HMK m. 320/2, HMK m. 27
Karar: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2019/361, K. 2021/51, 9 Şubat 2021 · kararın tam metni